Matrix decomposition exercises

6.6. Matrix decomposition exercises#

Exercise 6.1

Solve the following system of linear equations using LU decomposition.

\[\begin{split}\begin{align*} 2 x_1 + 3 x_2 - x_3 &= 4,\\ 4 x_1 + 9 x_2 - x_3 &= 18,\\ 3 x_2 + 2 x_3 &= 11. \end{align*} \end{split}\]
Solution

The coefficient matrix is

\[\begin{split} A = \begin{pmatrix} 2 & 3 & -1 \\ 4 & 9 & -1 \\ 0 & 3 & 2 \end{pmatrix}. \end{split}\]

Compute the LU decomposition of \(A\)

\[\begin{split} \begin{align*} j &= 1: & u_{11} &= a_{11} = 2, \\ && \ell_{21} &= \frac{1}{u_{11}}a_{21} = \frac{1}{2}(4) = 2, \\ && \ell_{31} &= \frac{1}{u_{11}}a_{31} = \frac{1}{2}(0) = 0, \\ j &= 2: & u_{12} &= a_{12} = 3, \\ && u_{22} &= a_{22} - \ell_{21}u_{12} = 9 - 2(3) = 3, \\ && \ell_{32} &= \frac{1}{u_{22}}(a_{32} - \ell_{31}u_{12}) = \frac{1}{3}(3 - 0(3)) = 1, \\ j &= 3: & u_{13} &= a_{13} = -1, \\ && u_{23} &= a_{23} - \ell_{21}u_{13} = -1 - 2(-1) = 1, \\ && u_{33} &= a_{33} - \ell_{31}u_{13} - \ell_{32}u_{23} = 2 - 0(-1) - 1(1) = 1, \end{align*} \end{split}\]

therefore

\[\begin{split} \begin{align*} L &= \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 2 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 1 \end{pmatrix}, & U &= \begin{pmatrix} 2 & 3 & -1 \\ 0 & 3 & 1 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}. \end{align*} \end{split}\]

Solving \(L \mathbf{y} = \mathbf{b}\) using forward substitution

\[\begin{split} \begin{align*} \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 2 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} y_1 \\ y_2 \\ y_3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 4 \\ 18 \\ 11 \end{pmatrix} \quad \implies \quad \begin{aligned} y_1 &= 4, \\ y_2 &= 18 - 2(4) = 10, \\ y_3 &= 11 - 10 = 1. \end{aligned} \end{align*} \end{split}\]

Solving \(U \mathbf{x} = \mathbf{y}\) using back substitution

\[\begin{split} \begin{align*} \begin{pmatrix} 2 & 3 & -1 \\ 0 & 3 & 1 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} x_1 \\ x_2 \\ x_3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 4 \\ 10 \\ 1 \end{pmatrix} \quad \implies \quad \begin{aligned} x_3 &= 1, \\ x_2 &= \frac{1}{3}(10 - 1) = 3, \\ x_1 &= \frac{1}{2}(4 - 3(3) + 1) = -2. \end{aligned} \end{align*} \end{split}\]

Exercise 6.2

Solve the following system of linear equations using LU decomposition with partial pivoting.

\[\begin{split} \begin{align*} x_1 + 3x_2 + 2x_3 &= 16, \\ 2x_1 + x_2 &= 0, \\ 3x_1 + x_2 - x_3 &= -5. \end{align*} \end{split}\]
Solution

The coefficient matrix is

\[\begin{split} A = \begin{pmatrix} 1 & 3 & 2 \\ 2 & 1 & 0 \\ 3 & 1 & -1 \end{pmatrix}.\end{split}\]

Performing partial pivoting on \(A\)

\[\begin{split} \begin{align*} & \begin{pmatrix} 1 & 3 & 2 \\ 2 & 1 & 0 \\ 3 & 1 & -1 \end{pmatrix} \begin{matrix} R_1 \leftrightarrow R_3 \\ \phantom{x} \\ \phantom{x} \end{matrix} & \longrightarrow & \begin{pmatrix} 3 & 1 & -1 \\ 2 & 1 & 0 \\ 1 & 3 & 2 \end{pmatrix} \begin{matrix} \\ R_2 \leftrightarrow R_3 \\ \phantom{x} \end{matrix} \\ \\ \longrightarrow & \begin{pmatrix} 3 & 1 & -1 \\ 1 & 3 & 2 \\ 2 & 1 & 0 \end{pmatrix} = PA. \end{align*} \end{split}\]

So the permutation matrix is

\[\begin{split} \begin{align*} & \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} \begin{matrix} R_1 \leftrightarrow R_3 \\ \phantom{x} \\ \phantom{x} \end{matrix} & \longrightarrow & \begin{pmatrix} 0 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \end{pmatrix} \begin{matrix} \\ R_2 \leftrightarrow R_3 \\ \phantom{x} \end{matrix} \\ \\ \longrightarrow & \begin{pmatrix} 0 & 0 & 1 \\ 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \end{pmatrix} = P. \end{align*} \end{split}\]

Computing the LU decomposition of \(PA\)

\[\begin{split} \begin{align*} j &= 1: & u_{11} &= a_{11} = 3, \\ && \ell_{21} &= \frac{1}{u_{11}}a_{21} = \frac{1}{3}(1) = \frac{1}{3}, \\ && \ell_{31} &= \frac{1}{u_{11}}a_{31} = \frac{1}{3}(2) = \frac{2}{3}, \\ j &= 2: & u_{12} &= a_{12} = 1, \\ && u_{22} &= a_{22} - \ell_{21}u_{12} = 3 - \frac{1}{3}(1) = \frac{8}{3}, \\ && \ell_{32} &= \frac{1}{u_{22}}(a_{32} - \ell_{31}u_{12}) = \frac{3}{8}\left(1 - \frac{2}{3}(1)\right) = \frac{1}{8}, \\ j &= 3: & u_{13} &= a_{13} = -1, \\ && u_{23} &= a_{23} - \ell_{21}u_{13} = 2 - \frac{1}{3}(-1) = \frac{7}{3}, \\ && u_{33} &= a_{33} - \ell_{31}u_{13} - \ell_{32}u_{23} = 0 - \frac{2}{3}(-1) - \frac{1}{8}\left( \frac{7}{3} \right) = \frac{3}{8}, \end{align*} \end{split}\]

therefore

\[\begin{split} \begin{align*} L &= \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ \frac{1}{3} & 1 & 0 \\ \frac{2}{3} & \frac{1}{8} & 1 \end{pmatrix}, \qquad U &= \begin{pmatrix} 3 & 1 & -1 \\ 0 & \frac{8}{3} & \frac{7}{3} \\ 0 & 0 & \frac{3}{8} \end{pmatrix}, \qquad P &= \begin{pmatrix} 0 & 0 & 1 \\ 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \end{pmatrix}. \end{align*} \end{split}\]

Solving \(L \mathbf{y} = P\mathbf{b}\) using forward substitution

\[\begin{split} \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ \frac{1}{3} & 1 & 0 \\ \frac{2}{3} & \frac{1}{8} & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} y_1 \\ y_2 \\ y_3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} -5 \\ 16 \\ 0 \end{pmatrix} \quad \implies \quad \begin{aligned} y_1 &= -5 \\ y_2 &= 16 - \frac{1}{3}(-5) = \frac{53}{3}, \\ y_3 &= 0 - \frac{2}{3}(-5) - \frac{1}{8}\left( \frac{53}{3} \right) = \frac{9}{8}. \end{aligned} \end{split}\]

Solving \(U \mathbf{x} = \mathbf{y}\) using back substitution

\[\begin{split} \begin{pmatrix} 3 & 1 & -1 \\ 0 & \frac{8}{3} & \frac{7}{3} \\ 0 & 0 & \frac{3}{8} \end{pmatrix} \begin{pmatrix} x_1 \\ x_2 \\ x_3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} -5 \\ \frac{53}{3} \\ \frac{9}{8} \end{pmatrix} \quad \implies \quad \begin{aligned} x_3 &= \frac{8}{3}\left( \frac{9}{8} \right) = 3, \\ x_2 &= \frac{3}{8}\left( \frac{53}{3} - \frac{7}{3}(3)\right)= 4, \\ x_1 &= \frac{1}{3}(-5 - 4 + 3) = -2. \end{aligned} \end{split}\]

Exercise 6.3

Use LU decomposition to solve the systems of linear equations \(A \mathbf{x}_1 = \mathbf{b}_1\) and \(A \mathbf{x}_2 = \mathbf{b}_2\) where

\[\begin{split} \begin{align*} A &= \begin{pmatrix} 2 & -3 & 1 \\ 8 & -7 & 10 \\ -4 & 21 & 19 \end{pmatrix}, & \mathbf{b}_1 &= \begin{pmatrix} -1 \\ 24 \\ 95 \end{pmatrix}, & \mathbf{b}_2 &= \begin{pmatrix} 14 \\ 81 \\ 62 \end{pmatrix}. \end{align*} \end{split}\]
Solution

Compute the LU decomposition of \(A\)

\[\begin{split} \begin{align*} j &= 1: & u_{11} &= a_{11} = 2, \\ && \ell_{21} &= \frac{1}{u_{11}}a_{21} = \frac{1}{2}(8) = 4, \\ && \ell_{31} &= \frac{1}{u_{11}}a_{31} = \frac{1}{2}(-4) = -2, \\ j &= 2: & u_{12} &= a_{12} = -3, \\ && u_{22} &= a_{22} - \ell_{21}u_{12} = -7 - 4(-3) = 5, \\ && \ell_{32} &= \frac{1}{u_{22}}(a_{32} - \ell_{31}u_{12}) = \frac{1}{5}(21 - (-2)(-3)) = 3, \\ j &= 3: & u_{13} & a_{13} = 1, \\ && u_{23} &= a_{23} - \ell_{21} u_{13} = 10 - 4(1) = 6, \\ && u_{33} &= a_{33} - \ell_{31} u_{13} - \ell_{32} u_{23} = 19 - (-2)(1) - 3(6) = 3, \end{align*} \end{split}\]

therefore

\[\begin{split} \begin{align*} L &= \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 4 & 1 & 0 \\ -2 & 3 & 1 \end{pmatrix}, & U &= \begin{pmatrix} 2 & -3 & 1 \\ 0 & 5 & 6 \\ 0 & 0 & 3 \end{pmatrix}. \end{align*} \end{split}\]

Solving \(A \mathbf{x}_1 = \mathbf{b}_1\)

\[\begin{split} \begin{align*} \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 4 & 1 & 0 \\ -2 & 3 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} y_1 \\ y_2 \\ y_3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} -1 \\ 24 \\ 95 \end{pmatrix} &\quad \implies \quad \begin{aligned} y_1 &= -1, \\ y_2 &= 24 - 4(-1) = 28, \\ y_3 &= 95 + 2(-1) - 3(28) = 9, \end{aligned} \\ \begin{pmatrix} 2 & -3 & 1 \\ 0 & 5 & 6 \\ 0 & 0 & 3 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} x_1 \\ x_2 \\ x_3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} -1 \\ 28 \\ 9 \end{pmatrix} &\quad \implies \quad \begin{aligned} x_3 &= \frac{9}{3} = 3, \\ x_2 &= \frac{1}{5}(28 - 6(3)) = 2, \\ x_1 &= \frac{1}{2}(-1 - (-3)(2) - 3) = 1, \end{aligned} \end{align*} \end{split}\]

therefore \(\mathbf{x}_1 = (1, 2, 3)^\mathsf{T}\).

Solving \(A \mathbf{x}_2 = \mathbf{b}_2\)

\[\begin{split} \begin{align*} \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 4 & 1 & 0 \\ -2 & 3 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} y_1 \\ y_2 \\ y_3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 14 \\ 81 \\ 62\end{pmatrix} &\quad \implies \quad \begin{aligned} y_1 &= 14, \\ y_2 &= 81 - 4(14) = 25, \\ y_3 &= 62 + 2(14) - 3(25) = 15, \end{aligned} \\ \begin{pmatrix} 2 & -3 & 1 \\ 0 & 5 & 6 \\ 0 & 0 & 3 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} x_1 \\ x_2 \\ x_3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 14 \\ 25 \\ 15 \end{pmatrix} &\quad \implies \quad \begin{aligned} x_3 &= \frac{15}{3} = 5, \\ x_2 &= \frac{1}{5}(25 - 6(5)) = -1, \\ x_1 &= \frac{1}{2}(15 - (-3)(-1) - 5) = 3, \end{aligned} \end{align*} \end{split}\]

therefore \(\mathbf{x}_2 = (3, -1, 5)^\mathsf{T}\).

Exercise 6.4

Solve the following systems of linear equations using Cholesky decomposition.

\[\begin{split} \begin{align*} 16x_1 +16x_2 +4x_3 &=-8,\\ 16x_1 +25x_2 +10x_3 &=-47,\\ 4x_1 +10x_2 +6x_3 &=-30. \end{align*} \end{split}\]
Solution

The coefficient matrix is

\[\begin{split} A = \begin{pmatrix} 16 & 16 & 4 \\ 16 & 25 & 10 \\ 4 & 10 & 6 \end{pmatrix}. \end{split}\]

Checking whether \(A\) is a positive definite matrix

\[\begin{split} \begin{align*} \det(16) &= 16, \\ \det \begin{pmatrix} 16 & 16 \\ 16 & 25 \end{pmatrix} &= 144, \\ \det \begin{pmatrix} 16 & 16 & 4 \\ 16 & 25 & 10 \\ 4 & 10 & 6 \end{pmatrix} &= 16 \begin{vmatrix} 25 & 10 \\ 10 & 6 \end{vmatrix} - 16 \begin{vmatrix} 16 & 10 \\ 4 & 6 \end{vmatrix} + 4 \begin{vmatrix} 16 & 25 \\ 4 & 10 \end{vmatrix} \\ &= 16(50) - 16(56) + 4(60) = 144, \end{align*} \end{split}\]

therefore \(A\) is positive definite. Computing the Cholesky decomposition of \(A\)

\[\begin{split} \begin{align*} j &= 1: & \ell_{11} &= \sqrt{a_{11}} = \sqrt{16} = 4, \\ && \ell_{21} &= \frac{1}{\ell_{11}}a_{21} = \frac{1}{4}(16) = 4, \\ && \ell_{31} &= \frac{1}{\ell_{11}}a_{31} = \frac{1}{4}(4) = 1, \\ j &= 2: & \ell_{22} &= \sqrt{a_{22} - \ell_{21}^2} = \sqrt{25 - 4^2} = 3, \\ && \ell_{32} &= \frac{1}{\ell_{22}}(a_{32} - \ell_{31}\ell_{21}) = \frac{1}{3}(10 - 1(4)) = 2, \\ j &= 3: & \ell_{33} &+ \sqrt{a_{33} - \ell_{31}^2 - \ell_{32}^2} = \sqrt{6 - 1^2 - 2^2} = 1, \end{align*} \end{split}\]

therefore

\[\begin{split} \begin{align*} L = \begin{pmatrix} 4 & 0 & 0 \\ 4 & 3 & 0 \\ 1 & 2 & 1 \end{pmatrix}. \end{align*} \end{split}\]

Solving \(L \mathbf{y} = \mathbf{b}\) using forward substitution

\[\begin{split} \begin{pmatrix} 4 & 0 & 0 \\ 4 & 3 & 0 \\ 1 & 2 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} y_1 \\ y_2 \\ y_3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} -8 \\ -47 \\ -30 \end{pmatrix} \quad \implies \quad \begin{aligned} y_1 &= \frac{1}{4}(-8) = -2, \\ y_2 &= \frac{1}{3}(-47 - 4(-2)) = - 13, \\ y_3 &= -30 - (-2) - 2(-13) = -2. \end{aligned} \end{split}\]

Solving \(L^\mathsf{T} \mathbf{x} = \mathbf{y}\) using back substitution

\[\begin{split} \begin{pmatrix} 4 & 4 & 1 \\ 0 & 3 & 2 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} x_1 \\ x_2 \\ x_3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} -2 \\ -13 \\ -2 \end{pmatrix} \quad \implies \quad \begin{aligned} x_3 &= -2, \\ x_2 &= \frac{1}{3}(-13 - 2(-2)) = -3, \\ x_1 &= \frac{1}{4}(-2 -4(3) - (-2)) = 3. \end{aligned} \end{split}\]

Exercise 6.5

Calculate the QR decomposition using the Gram-Schmidt process of the following matrices:

(a)   \(\begin{pmatrix} 6 & 6 & 1 \\ 3 & 6 & 1 \\ 2 & 1 & 1 \end{pmatrix}\);

Solution
\[\begin{split} \begin{align*} j &= 1: & \mathbf{u}_1 &= \mathbf{a}_1 = \begin{pmatrix} 6 \\ 3 \\ 2 \end{pmatrix}, \\ && r_{11} &= \| \mathbf{u}_1 \| = 7, \\ && \mathbf{q}_1 &= \frac{\mathbf{u}_1}{r_{11}} = \frac{1}{7} \begin{pmatrix} 6 \\ 3 \\ 2 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} \frac67 \\ \frac37 \\ \frac27 \end{pmatrix}, \\ j &=2 : & r_{12} &= \mathbf{q}_1 \cdot \mathbf{a}_2 = \begin{pmatrix} \frac67 \\ \frac37 \\ \frac27 \end{pmatrix} \cdot \begin{pmatrix} 6 \\ 6 \\ 1 \end{pmatrix} = 8, \\ && \mathbf{u}_2 &= \mathbf{a}_2 - r_{12}\mathbf{q}_1 = \begin{pmatrix} 6 \\ 6 \\ 1 \end{pmatrix} - 8 \begin{pmatrix} \frac67 \\ \frac37 \\ \frac27 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} -\frac67 \\ \frac{18}{7} \\ -\frac{9}{7} \end{pmatrix}, \\ && r_{22} &= \| \mathbf{u}_2 \| = 3, \\ && \mathbf{q}_2 &= \frac{\mathbf{u}_2}{r_{22}} = \frac{1}{3}\begin{pmatrix} -\frac67 \\ \frac{18}{7} \\ -\frac{9}{7} \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} -\frac27 \\ \frac67 \\ -\frac37 \end{pmatrix}, \\ j &= 3: & r_{13} &= \mathbf{q}_1 \cdot \mathbf{a}_3 = \begin{pmatrix} \frac67 \\ \frac37 \\ \frac27 \end{pmatrix} \cdot \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix} = \frac{11}{7}, \\ && r_{23} &= \mathbf{q}_2 \cdot \mathbf{a}_3 = \begin{pmatrix} -\frac27 \\ \frac67 \\ -\frac37 \end{pmatrix} \cdot \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix} = \frac17, \\ && \mathbf{u}_3 &= \mathbf{a}_3 - r_{13}\mathbf{q}_1 - r_{23}\mathbf{q}_2 = \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix} - \frac{11}{7} \begin{pmatrix} \frac67 \\ \frac37 \\ \frac27 \end{pmatrix} - \frac17 \begin{pmatrix} -\frac27 \\ \frac67 \\ -\frac37 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} -\frac{15}{49} \\ \frac{10}{49} \\ \frac{30}{49} \end{pmatrix}, \\ && r_{33} &= \| \mathbf{u}_3 \| = \frac57, \\ && \mathbf{q}_3 &= \frac{\mathbf{u}_3}{r_{33}} = \frac75 \begin{pmatrix} -\frac{15}{49} \\ \frac{10}{49} \\ \frac{30}{49}\end{pmatrix} = \begin{pmatrix} -\frac37 \\ \frac27 \\ \frac67 \end{pmatrix}, \end{align*} \end{split}\]

therefore

\[\begin{split} \begin{align*} Q &= \begin{pmatrix} \frac{6}{7} & -\frac{2}{7} & -\frac{3}{7} \\ \frac{3}{7} & \frac{6}{7} & \frac{2}{7} \\ \frac{2}{7} & -\frac{3}{7} & \frac{6}{7} \end{pmatrix}, & R &= \begin{pmatrix} 7 & 8 & \frac{11}{7} \\ 0 & 3 & \frac{1}{7} \\ 0 & 0 & \frac{5}{7} \end{pmatrix} \end{align*} \end{split}\]

(c)   \(\begin{pmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 1 & 4 & 3 \\ 1 & -4 & 6 \\ 1 & 2 & 1 \end{pmatrix}\).

Solution
\[\begin{split} \begin{align*} j &= 1: & \mathbf{u}_1 &= \mathbf{a}_1 = \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix}, \\ && r_{11} &= \| \mathbf{u}_1 \| = 2, \\ && \mathbf{q}_1 &= \frac{\mathbf{u}_1}{r_{11}} = \frac{1}{2} \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} \frac12 \\ \frac12 \\ \frac12 \\ \frac12 \end{pmatrix}, \\ j &= 2: & r_{12} &= \mathbf{q}_1 \cdot \mathbf{a}_2 = \begin{pmatrix} \frac12 \\ \frac12 \\ \frac12 \\ \frac12 \end{pmatrix} \cdot \begin{pmatrix} 2 \\ 4 \\ -4 \\ 2 \end{pmatrix} = 2, \\ && \mathbf{u}_2 &= \mathbf{a}_2 - r_{12} \mathbf{q}_1 = \begin{pmatrix} 2 \\ 4 \\ -4 \\ 2 \end{pmatrix} - 2 \begin{pmatrix} \frac12 \\ \frac12 \\ \frac12 \\ \frac12 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 \\ 3 \\ -5 \\ 1 \end{pmatrix}, \\ && r_{22} &= \| \mathbf{u}_2 \| = 6, \\ && \mathbf{q}_2 &= \frac{\mathbf{u}_2}{r_{22}} = \frac{1}{6} \begin{pmatrix} 1 \\ 3 \\ -5 \\ 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} \frac16 \\ \frac12 \\ -\frac56 \\ \frac16 \end{pmatrix}, \\ j &= 3: & r_{13} &= \mathbf{q}_1 \cdot \mathbf{a}_3 = \begin{pmatrix} \frac12 \\ \frac12 \\ \frac12 \\ \frac12 \end{pmatrix} \cdot \begin{pmatrix} 1 \\ 3 \\ 6 \\ 1 \end{pmatrix} = \frac{11}{2}, \\ && r_{23} &= \mathbf{q}_2 \cdot \mathbf{a}_3 = \begin{pmatrix} \frac16 \\ \frac12 \\ -\frac56 \\ \frac16 \end{pmatrix} \cdot \begin{pmatrix} 1 \\ 3 \\ 6 \\ 1 \end{pmatrix} = -\frac{19}{6}, \\ && \mathbf{u}_3 &= \mathbf{a}_3 - r_{13} \mathbf{q}_1 - r_{23} \mathbf{q}_2 = \begin{pmatrix} 1 \\ 3 \\ 6 \\ 1 \end{pmatrix} - \frac{11}{2} \begin{pmatrix} \frac12 \\ \frac12 \\ \frac12 \\ \frac12 \end{pmatrix} - \left(-\frac{19}{6}\right) \begin{pmatrix} \frac16 \\ \frac12 \\ -\frac56 \\ \frac16 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} -\frac{11}{9} \\ \frac{11}{6} \\ \frac{11}{18} \\ -\frac{11}{9} \end{pmatrix} \\ && r_{33} &= \| \mathbf{u}_3 \| = \frac{11\sqrt{18}}{18}, \\ && \mathbf{q}_3 &= \frac{\mathbf{u}_3}{r_{33}} = \frac{18}{11\sqrt{18}} \begin{pmatrix} -\frac{11}{9} \\ \frac{11}{6} \\ \frac{11}{18} \\ -\frac{11}{9} \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} -\frac{\sqrt{18}}{9} \\ \frac{\sqrt{18}}{6} \\ \frac{\sqrt{18}}{18} \\ -\frac{\sqrt{18}}{9} \end{pmatrix}, \end{align*} \end{split}\]

therefore

\[\begin{split} \begin{align*} Q &= \begin{pmatrix} \frac{1}{2} & \frac{1}{6} & -\frac{\sqrt{18}}{9} \\ \frac{1}{2} & \frac{1}{2} & \frac{\sqrt{18}}{6} \\ \frac{1}{2} & -\frac{5}{6} & \frac{\sqrt{18}}{18} \\ \frac{1}{2} & \frac{1}{6} & -\frac{\sqrt{18}}{9} \end{pmatrix}, & R &= \begin{pmatrix} 2 & 2 & \frac{11}{2} \\ 0 & 6 & -\frac{19}{6} \\ 0 & 0 & \frac{11\sqrt{18}}{18} \end{pmatrix}. \end{align*} \end{split}\]

Exercise 6.6

Calculate the QR decomposition of the matrices from Exercise 6.5 using the Householder reflections.

Solution

(a)   \(A = \begin{pmatrix} 6 & 6 & 1 \\ 3 & 6 & 1 \\ 2 & 1 & 1 \end{pmatrix}\)

\[\begin{split} \begin{align*} j &= 1: & \mathbf{x} &= \begin{pmatrix} 6 \\ 3 \\ 2 \end{pmatrix}, \\ && \mathbf{v} &= \mathbf{x} - \operatorname{sign}(x_1)\|\mathbf{x}\|\mathbf{e}_1 = \mathbf{x} = \begin{pmatrix} 6 \\ 3 \\ 2 \end{pmatrix} - 7 \begin{pmatrix} 1 \\ 0 \\ 0 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} -1 \\ 3 \\ 2\end{pmatrix}, \\ && H &= I_3 - 2\frac{\mathbf{vv}^\mathsf{T}}{\mathbf{v}^\mathsf{T}\mathbf{v}} = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} - \frac{2}{14} \begin{pmatrix} 1 & -3 & -2 \\ -3 & 9 & 6 \\ -2 & 6 & 4 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} \frac67 & \frac37 & \frac27 \\ \frac37 & -\frac27 & -\frac67 \\ \frac27 & -\frac67 & \frac37 \end{pmatrix}, \\ && R &= HR = \begin{pmatrix} \frac67 & \frac37 & \frac27 \\ \frac27 & -\frac27 & -\frac67 \\ \frac27 & -\frac67 & \frac37 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 6 & 6 & 1 \\ 3 & 6 & 1 \\ 2 & 1 & 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 7 & 8 & \frac{11}{7} \\ 0 & 0 & -\frac{5}{7} \\ 0 & -3 & -\frac{1}{7} \end{pmatrix}, \\ && Q &= QH = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \frac67 & \frac37 & \frac27 \\ \frac27 & -\frac27 & -\frac67 \\ \frac27 & -\frac67 & \frac37 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} \frac67 & \frac37 & \frac27 \\ \frac37 & -\frac27 & -\frac67 \\ \frac27 & -\frac67 & \frac37 \end{pmatrix}. \\ j &= 2: & \mathbf{x} &= \begin{pmatrix} 0 \\ -3 \end{pmatrix}, \\ && \mathbf{v} &= \mathbf{x} - \operatorname{x_1}\|\mathbf{x}\|\mathbf{e}_1 = \begin{pmatrix} 0 \\ -3 \end{pmatrix} - 3 \begin{pmatrix} 1 \\ 0 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} -3 \\ -3 \end{pmatrix}, \\ && H' &= I_2 - 2 \frac{\mathbf{vv}^\mathsf{T}}{\mathbf{v}^\mathsf{T}\mathbf{v}} = \begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} - \frac{2}{18} \begin{pmatrix} 9 & 9 \\ 9 & 9 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 0 & -1 \\ -1 & 0\end{pmatrix}, \\ && H &= \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \end{pmatrix}, \\ && R &= HR = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 7 & 8 & \frac{11}{7} \\ 0 & 0 & -\frac{5}{7} \\ 0 & -3 & -\frac{1}{7} \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 7 & 8 & \frac{11}{7} \\ 0 & 3 & \frac17 \\ 0 & 0 & \frac57 \end{pmatrix}, \\ && Q &= QH = \begin{pmatrix} \frac67 & \frac37 & \frac27 \\ \frac27 & -\frac27 & -\frac67 \\ \frac27 & -\frac67 & \frac37 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} \frac67 & -\frac27 & -\frac37 \\ \frac37 & \frac67 & \frac27 \\ \frac27 & -\frac37 & \frac67 \end{pmatrix}. \end{align*} \end{split}\]

Checking the QR decomposition is correct

\[\begin{split} \begin{align*} QR &= \begin{pmatrix} \frac67 & -\frac27 & -\frac37 \\ \frac37 & \frac67 & \frac27 \\ \frac27 & -\frac37 & \frac67 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 7 & 8 & \frac{11}{7} \\ 0 & 3 & \frac17 \\ 0 & 0 & \frac57 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 6 & 6 & 1 \\ 3 & 6 & 1 \\ 2 & 1 & 1 \end{pmatrix}, \quad \checkmark \\ Q^\mathsf{T}Q &= \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}. \quad \checkmark \end{align*} \end{split}\]

(b)   \(A = \begin{pmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 1 & 4 & 3 \\ 1 & -4 & 6 \\ 1 & 2 & 1 \end{pmatrix}\)

Set \(Q = I_4\) and \(R = A\)

\[\begin{split} \begin{align*} j &= 1: & \mathbf{x} &= \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix}, \\ && \mathbf{v} &= \mathbf{x} - \operatorname{sign}(x_1)\| \mathbf{x} \| \mathbf{e} = \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix} - 2 \begin{pmatrix} 1 \\ 0 \\ 0 \\ 0 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} -1 \\ 1 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix}, \\ && H &= I_4 - 2 \frac{\mathbf{vv}^\mathsf{T}}{\mathbf{v}^\mathsf{T}\mathbf{v}} = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} - \frac{2}{4} \begin{pmatrix} 1 & -1 & -1 & -1 \\ -1 & 1 & 1 & 1 \\ -1 & 1 & 1 & 1 \\ -1 & 1 & 1 & 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} \frac12 & \frac12 & \frac12 & \frac12 \\ \frac12 & \frac12 & -\frac12 & -\frac12 \\ \frac12 & -\frac12 & \frac12 & - \frac12 \\ \frac12 & -\frac12 & -\frac12 & \frac12 \end{pmatrix}, \\ && R &= HR = \begin{pmatrix} \frac12 & \frac12 & \frac12 & \frac12 \\ \frac12 & \frac12 & -\frac12 & -\frac12 \\ \frac12 & -\frac12 & \frac12 & - \frac12 \\ \frac12 & -\frac12 & -\frac12 & \frac12 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 1 & 4 & 3 \\ 1 & -4 & 6 \\ 1 & 2 & 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 2 & 2 & \frac{11}{2} \\ 0 & 4 & -\frac32 \\ 0 & -4 & \frac32 \\ 0 & 2 & -\frac72 \end{pmatrix}, \\ && Q &= QH = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \frac12 & \frac12 & \frac12 & \frac12 \\ \frac12 & \frac12 & -\frac12 & -\frac12 \\ \frac12 & -\frac12 & \frac12 & - \frac12 \\ \frac12 & -\frac12 & -\frac12 & \frac12 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} \frac12 & \frac12 & \frac12 & \frac12 \\ \frac12 & \frac12 & -\frac12 & -\frac12 \\ \frac12 & -\frac12 & \frac12 & - \frac12 \\ \frac12 & -\frac12 & -\frac12 & \frac12 \end{pmatrix}, \\ j &= 2: & \mathbf{x} &= \begin{pmatrix} 4 \\ -4 \\ 2 \end{pmatrix}, \\ && \mathbf{v} &= \mathbf{x} - \operatorname{sign}(x_1)\| \mathbf{x} \| \mathbf{e} = \begin{pmatrix} 4 \\ -4 \\ 2 \end{pmatrix} - 6 \begin{pmatrix} 1 \\ 0 \\ 0 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} -2 \\ -4 \\ 2 \end{pmatrix}, \\ && H' &= I_3 - 2 \frac{\mathbf{vv}^\mathsf{T}}{\mathbf{v}^\mathsf{T}\mathbf{v}} = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} - \frac{2}{24} \begin{pmatrix} 4 & 8 & -4 \\ 8 & 16 & -8 \\ -4 & -8 & 4 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} \frac23 & -\frac23 & \frac13 \\ -\frac23 & -\frac13 & \frac23 \\ \frac13 & \frac23 & \frac23 \end{pmatrix}, \\ && H &= \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & \frac23 & -\frac23 & \frac13 \\ 0 & -\frac23 & -\frac13 & \frac23 \\ 0 & \frac13 & \frac23 & \frac23 \end{pmatrix}, \\ && R &= HR = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & \frac23 & -\frac23 & \frac13 \\ 0 & -\frac23 & -\frac13 & \frac23 \\ 0 & \frac13 & \frac23 & \frac23 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 2 & 2 & \frac{11}{2} \\ 0 & 4 & -\frac32 \\ 0 & -4 & \frac32 \\ 0 & 2 & -\frac72 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 2 & 2 & \frac{11}{2} \\ 0 & 6 & -\frac{19}{6} \\ 0 & 0 & -\frac{11}{6} \\ 0 & 0 & -\frac{11}{6} \end{pmatrix}, \\ && Q &= QH = \begin{pmatrix} \frac12 & \frac12 & \frac12 & \frac12 \\ \frac12 & \frac12 & -\frac12 & -\frac12 \\ \frac12 & -\frac12 & \frac12 & - \frac12 \\ \frac12 & -\frac12 & -\frac12 & \frac12 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & \frac23 & -\frac23 & \frac13 \\ 0 & -\frac23 & -\frac13 & \frac23 \\ 0 & \frac13 & \frac23 & \frac23 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} \frac12 & \frac16 & -\frac16 & \frac56 \\ \frac12 & \frac12 & -\frac12 & -\frac12 \\ \frac12 & -\frac56 & -\frac16 & -\frac16 \\ \frac12 & \frac16 & \frac56 & -\frac16 \end{pmatrix}, \\ j &= 3: & \mathbf{x} &= \begin{pmatrix} -\frac{11}{6} \\ -\frac{11}{6} \end{pmatrix}, \\ && \mathbf{v} &= \mathbf{x} - \operatorname{sign}(x_1) \| \mathbf{x} \| \mathbf{e}_1 = \begin{pmatrix} -\frac{11}{6} \\ -\frac{11}{6} \end{pmatrix} - (-1) \left( \frac{11\sqrt{2}}{6}\right) \begin{pmatrix} 1 \\ 0 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix}-\frac{11}{6} + \frac{11\sqrt{2}}{6} \\ -\frac{11}{6} \end{pmatrix}, \\ && H' &= I_2 - 2 \frac{\mathbf{vv}^\mathsf{T}}{\mathbf{v}^\mathsf{T}\mathbf{v}} = \begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} - \frac{2}{\frac{121}{9} - \frac{121\sqrt{2}}{18}} \begin{pmatrix} \frac{121}{12} - \frac{121\sqrt{2}}{18} & \frac{121}{36} - \frac{121\sqrt{2}}{36} \\ \frac{121}{36} - \frac{121\sqrt{2}}{36} & \frac{121}{36} \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} -\frac{\sqrt{2}}{2} & -\frac{\sqrt{2}}{2} \\ -\frac{\sqrt{2}}{2} & \frac{\sqrt{2}}{2} \end{pmatrix}, \\ && H &= \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & -\frac{\sqrt{2}}{2} & -\frac{\sqrt{2}}{2} \\ 0 & 0 & -\frac{\sqrt{2}}{2} & \frac{\sqrt{2}}{2} \end{pmatrix}, \\ && R &= HR = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & -\frac{\sqrt{2}}{2} & -\frac{\sqrt{2}}{2} \\ 0 & 0 & -\frac{\sqrt{2}}{2} & \frac{\sqrt{2}}{2} \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 2 & 2 & \frac{11}{2} \\ 0 & 6 & -\frac{19}{6} \\ 0 & 0 & -\frac{11}{6} \\ 0 & 0 & -\frac{11}{6} \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 2 & 2 & \frac{11}{2} \\ 0 & 6 & -\frac{19}{6} \\ 0 & 0 & \frac{11\sqrt{2}}{6} \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix}, \\ && Q &= QH = \begin{pmatrix} \frac12 & \frac16 & -\frac16 & \frac56 \\ \frac12 & \frac12 & -\frac12 & -\frac12 \\ \frac12 & -\frac56 & -\frac16 & -\frac16 \\ \frac12 & \frac16 & \frac56 & -\frac16 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & -\frac{\sqrt{2}}{2} & -\frac{\sqrt{2}}{2} \\ 0 & 0 & -\frac{\sqrt{2}}{2} & \frac{\sqrt{2}}{2} \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} \frac12 & \frac16 & -\frac{\sqrt{2}}{3} & \frac{\sqrt{2}}{2} \\ \frac12 & \frac12 & \frac{\sqrt{2}}{2} & 0 \\ \frac12 & -\frac56 & \frac{\sqrt{2}}{6} & 0 \\ \frac12 & \frac16 & -\frac{\sqrt{2}}{3} & -\frac{\sqrt{2}}{2} \end{pmatrix}. \end{align*} \end{split}\]

Checking that the QR decomposition is correct

\[\begin{split} \begin{align*} QR &= \begin{pmatrix} \frac12 & \frac16 & -\frac{\sqrt{2}}{3} & \frac{\sqrt{2}}{2} \\ \frac12 & \frac12 & \frac{\sqrt{2}}{2} & 0 \\ \frac12 & -\frac56 & \frac{\sqrt{2}}{6} & 0 \\ \frac12 & \frac16 & -\frac{\sqrt{2}}{3} & -\frac{\sqrt{2}}{2} \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 2 & 2 & \frac{11}{2} \\ 0 & 6 & -\frac{19}{6} \\ 0 & 0 & \frac{11\sqrt{2}}{6} \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 1 & 4 & 3 \\ 1 & -4 & 6 \\ 1 & 2 & 1 \end{pmatrix}, \quad \checkmark \\ Q^\mathsf{T} Q &= \begin{pmatrix} \frac12 & \frac12 & \frac12 & \frac12 \\ \frac16 & \frac12 & -\frac16 & \frac16 \\ -\frac16 & -\frac12 & -\frac16 & \frac56 \\ \frac56 & -\frac12 & -\frac16 & -\frac16 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \frac12 & \frac16 & -\frac{\sqrt{2}}{3} & \frac{\sqrt{2}}{2} \\ \frac12 & \frac12 & \frac{\sqrt{2}}{2} & 0 \\ \frac12 & -\frac56 & \frac{\sqrt{2}}{6} & 0 \\ \frac12 & \frac16 & -\frac{\sqrt{2}}{3} & -\frac{\sqrt{2}}{2} \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}. \quad \checkmark \end{align*} \end{split}\]